AB'den Meta'ya "Bağımlılık Yaratan Tasarım" Uyarısı: Instagram ve Facebook İçin Değişiklik Talebi

Avrupa Birliği, Meta'nın sahibi olduğu Instagram ve Facebook platformlarının kullanıcıları ekranda daha uzun süre tutmaya yönelik tasarım özellikleri nedeniyle Dijital Hizmetler Yasası'nı (DSA) ihlal etmiş olabileceği yönünde ön değerlendirmesini açıkladı. Avrupa Komisyonu, özellikle çocuklar ve genç kullanıcılar üzerinde bağımlılık oluşturabilecek bazı özelliklerin değiştirilmesini isterken, şirketin gerekli adımları atmaması halinde yüksek tutarlı para cezalarıyla karşı karşıya kalabileceği belirtildi.

İki Yıllık İncelemenin Ardından İlk Bulgular Açıklandı

Avrupa Komisyonu tarafından yaklaşık iki yıldır yürütülen soruşturmanın ardından paylaşılan ön bulgulara göre Meta'nın algoritmaları ve platform tasarımı, kullanıcıların uygulamalarda daha uzun süre vakit geçirmesini teşvik edecek şekilde çalışıyor.

Komisyon, özellikle kişiselleştirilmiş içerik önerileri, otomatik video oynatma sistemi ve sonsuz kaydırma (infinite scroll) özelliğinin kullanıcıların platformdan ayrılmasını zorlaştırdığına dikkat çekti.

Reels ve Hikâyeler de İnceleme Kapsamında

Yetkililer, Instagram ve Facebook'ta yer alan Reels ile Hikâyeler (Stories) özelliklerinin de aşırı kullanımı teşvik edebileceğini ifade etti. Avrupa Birliği'ne göre bu tasarım anlayışı özellikle çocuklar ve gençler açısından ruh sağlığı üzerinde olumsuz etkiler oluşturabilecek riskler taşıyor.

Son yıllarda sosyal medya platformlarının genç kullanıcılar üzerindeki etkileri birçok ülkede tartışma konusu olurken, bazı devletler çocukların sosyal medya kullanımına yönelik yeni düzenlemeler hazırlıyor.

AB'den Yeni Talepler

Avrupa Komisyonu, Meta'nın mevcut güvenlik önlemlerini de yetersiz bulduğunu açıkladı.

Komisyona göre;

• Otomatik oynatma özelliği varsayılan olarak kapatılmalı.
• Sonsuz kaydırma sistemi yeniden düzenlenmeli.
• Kullanıcılara etkili ekran süresi molaları sunulmalı.
• Öneri algoritmaları yalnızca kullanıcı etkileşimini artırmaya odaklanmamalı.
• Ebeveyn denetim araçları daha kolay kullanılabilir hale getirilmeli.

Yetkililer, mevcut zaman yönetimi araçlarının kolayca devre dışı bırakılabildiğini ve aile kontrol sistemlerinin kullanımının karmaşık olduğunu belirtiyor.

Meta Suçlamaları Kabul Etmiyor

Meta ise Avrupa Birliği'nin değerlendirmelerine katılmadığını açıkladı.

Şirket sözcüsü Ben Walters, genç kullanıcıların güvenliği için önemli yatırımlar yaptıklarını belirterek "Genç Hesapları" sistemi sayesinde çocukların daha güvenli bir dijital deneyim yaşadığını ifade etti.

Walters, yeni sistem kapsamında ebeveynlerin çocuklarının gece saatlerinde Instagram kullanımını sınırlandırabildiğini ve günlük ekran süresi için 15 dakikalık limit belirleyebildiğini söyledi.

Milyarlarca Euroluk Ceza Gündemde

Avrupa Birliği kurallarına göre Meta'nın ihlalde bulunduğunun kesinleşmesi halinde şirket, küresel yıllık cirosunun yüzde 6'sına kadar para cezası alma riskiyle karşı karşıya kalabilir.

Avrupa Komisyonu önümüzdeki aylarda Meta'nın savunmasını değerlendirecek ve nihai kararını açıklayacak.

Sosyal Medya Devlerine Denetimler Artıyor

Meta hakkındaki soruşturma, Avrupa Birliği'nin büyük teknoloji şirketlerine yönelik denetimlerini artırdığını gösteren son örneklerden biri oldu. Benzer şekilde TikTok hakkında da çocukların güvenliği ve bağımlılık oluşturabilecek platform tasarımı nedeniyle ayrı bir inceleme yürütülüyor.

Uzmanlar, önümüzdeki dönemde sosyal medya platformlarının algoritmaları, içerik öneri sistemleri ve kullanıcı deneyimi tasarımlarına ilişkin daha sıkı düzenlemelerin hayata geçirilmesini bekliyor.