Avrupa’da Maaş Şeffaflığı Dönemi Başlıyor: İş İlanlarında Maaş Gizliliği Sona Eriyor

Avrupa’da çalışma hayatını yakından ilgilendiren yeni bir dönem başladı. Avrupa Birliği’nin ücret şeffaflığı düzenlemesiyle birlikte şirketlerin maaş politikaları, işe alım süreçleri ve ücret artışlarında kullandıkları kriterler daha görünür hale gelecek.

Konuyu Gazete Oksijen’deki yazısında ele alan Akan Abdula, “Maaşların gizliliği bitiyor” başlıklı yazısında bu değişimin yalnızca çalışanların maaşlarını bilmesi anlamına gelmediğine, şirketlerin çalışanlarına neye göre ücret verdiklerini daha açık şekilde ortaya koymak zorunda kalacağına dikkat çekiyor. (Gazete Oksijen)

İş ilanlarında maaş aralığı dönemi

AB’nin ücret şeffaflığı kuralları kapsamında işverenlerin, iş arayanlara pozisyonun başlangıç maaşını veya maaş aralığını iş ilanında ya da görüşme öncesinde bildirmesi gerekiyor.

Bunun yanında işverenlerin adaylara önceki maaşlarını sormasının da önüne geçilmesi hedefleniyor. Böylece adayın geçmişte ne kadar kazandığından çok, başvurduğu pozisyon için belirlenen objektif ücret kriterlerinin öne çıkması amaçlanıyor.

Çalışanlar kendi maaşlarını karşılaştırabilecek

Düzenlemenin dikkat çeken taraflarından biri de çalışanların bilgi alma hakkı.

Çalışanlar, kendi ücret seviyeleriyle birlikte aynı veya eşdeğer işi yapan çalışanların ortalama ücretleri hakkında bilgi talep edebilecek. Böylece aynı değerde iş yapan çalışanlar arasında açıklanamayan ücret farklılıklarının daha kolay ortaya çıkarılması hedefleniyor.

Bu durum şirketlerin “Bu çalışana neden bu maaşı veriyoruz?” sorusuna daha net ve objektif cevap vermesini gerektirecek.

Zam dönemleri de değişebilir

Yeni sistem yalnızca işe giriş maaşlarını kapsamıyor. Şirketlerin ücret artışlarında kullandıkları kriterlerin de çalışanlar açısından daha anlaşılır ve erişilebilir olması bekleniyor.

Performans, deneyim, sorumluluk, yetkinlik veya görev kapsamı gibi kriterlerin ücret üzerindeki etkisinin daha açık şekilde belirlenmesi, çalışanların maaş artışlarını daha şeffaf biçimde değerlendirmesine imkân sağlayabilir.

Türkiye’de şirketleri de etkileyebilir

Düzenleme doğrudan Avrupa Birliği ülkelerindeki işverenleri ilgilendiriyor. Ancak Türkiye açısından da önemli bir etkisi olabilir.

Özellikle Avrupa’da faaliyet gösteren Türk şirketleri veya Avrupa merkezli şirketlerin Türkiye’deki operasyonlarında çalışanlar açısından ücret politikalarının daha sistematik hale gelmesi gündeme gelebilir.

Ayrıca uluslararası şirketlerin uyguladığı insan kaynakları standartlarının Türkiye’deki işverenlere de zaman içinde örnek olması beklenebilir.

Şirketler için yeni bir insan kaynakları dönemi

Ücret şeffaflığı, şirketlerin yalnızca maaşları açıklamasını değil, ücretlendirme sistemlerini yeniden gözden geçirmesini de gerektirebilir.

İşverenler açısından önümüzdeki dönemde;

• Pozisyon bazında maaş aralıklarının belirlenmesi,
• Ücret artış kriterlerinin netleştirilmesi,
• Aynı işi yapan çalışanlar arasındaki ücret farklarının incelenmesi,
• İşe alım süreçlerinin daha şeffaf hale getirilmesi,
• Performans ve deneyim gibi kriterlerin objektif biçimde tanımlanması

daha önemli hale gelecek.

Çalışanlar açısından ne değişecek?

Çalışanlar açısından bakıldığında ise yeni dönem, “Acaba aynı işi yapan arkadaşım benden daha mı fazla kazanıyor?” sorusunun daha kolay cevaplanabileceği bir çalışma ortamının önünü açabilir.

Akan Abdula’nın da yazısında dikkat çektiği üzere mesele yalnızca maaş bilgisinin paylaşılması değil; şirketlerin emeğe hangi değeri biçtiğini açıklayabilmesi.

Avrupa’daki bu dönüşüm, ücretlerin yalnızca işveren ile çalışan arasında konuşulan gizli bir konu olmaktan çıkıp daha ölçülebilir, karşılaştırılabilir ve objektif bir sisteme dönüşmesi açısından önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.

Önümüzdeki dönemde bu yaklaşımın Türkiye’deki iş ilanlarına ve insan kaynakları uygulamalarına ne ölçüde yansıyacağı ise merak konusu.