Yeni Kriz: Hayalet İlanlar

İş ilanları artıyor ama işe girmek kolaylaşmıyor. İŞKUR verileri de bu çelişkiyi ortaya koyuyor. Şirketler daha fazla pozisyon ilan ediyor gibi görünürken gerçek işe alımlar aynı yönde hareket etmiyor. Bu makas, işgücü piyasasında giderek daha fazla tartışılan bir kavramı gündeme taşıyor: Hayalet ilanlar.

Para Dergisi’nin 20–26 Eylül 2026 tarihli sayısında ele aldığı hayalet ilanlar; gerçekte o anda doldurulması planlanan bir pozisyon olmadığı halde yayımlanan veya işe alım ihtiyacı ortadan kalkmasına rağmen yayında tutulmaya devam edilen iş ilanlarını ifade ediyor.

Şirketler gelecekte ihtiyaç duyabilecekleri çalışanlar için CV havuzu oluşturabiliyor, piyasadaki yetenek ve ücret seviyesini ölçebiliyor veya sürekli ilan yayımlayarak markasını görünür tutabiliyor. Ancak yayımlanan ilanlarla gerçek işe alımlar arasındaki bağın zayıflaması hem aday deneyimini hem de işgücü piyasasının doğru okunmasını etkiliyor.

İlanlar artıyor, işe alımlar düşüyor

İŞKUR’un Haziran 2026 verilerine göre açık iş sayısı 242 bin 819’a ulaşarak bir önceki yıla göre %16,7 arttı. Aynı ayda işe yerleştirme sayısı ise 134 bin 374 oldu ve %7,9 geriledi.

Baruch College’ın Glassdoor verileri üzerinde yaptığı analize göre iş ilanlarının %21’e kadarı hayalet ilan sınıfına giriyor. Columbia Law Review analizinde ise 2019’da yayımlanan her 10 iş ilanının yaklaşık 8’inin işe alımla sonuçlandığı, bugün bu sayının yaklaşık 4’e gerilediği aktarılıyor.

Başka bir ifadeyle, açık pozisyon sayısının artması işverenlerin gerçekten daha fazla kişiyi işe aldığı anlamına gelmiyor.

Aday deneyiminde güven sorunu

24 Saatte İş Kurucu Ortağı Gizem Yasa ise cevap verilmeyen başvuruların zamanla adaylarda “Bu şirket geri dönüş yapmıyor”, “Başvurularla ilgilenmiyorlar” ve “İnsanları ciddiye almıyorlar” algısı oluşturabildiğine dikkat çekiyor. Bu algının bir süre sonra şirketin işveren markasını da zedelediğini belirtiyor.

Kariyer.net CEO’su Fatih Uysal, hayalet ilan konusunun yalnızca Türkiye’de değil dünyada da yeteneklerin ve işe alım profesyonellerinin gündeminde olduğunu belirtiyor. Uysal’ın aktardığı araştırmalarda özellikle genç adayların %50’sinden fazlasının işe alım sürecinde işverenden haber alamadığı, yani “ghostlandığı” belirtiliyor.

Youthall Kurucu Ortağı Elis Yılmaz Aykan da hayalet ilanların adaylarda zaman ve motivasyon kaybının yanı sıra işgücü piyasasının doğru okunmasını zorlaştırdığını ifade ediyor. Aykan’a göre gerçekte olduğundan daha fazla açık pozisyon varmış gibi bir görüntü oluşması, hangi alanlarda gerçekten talep olduğunu anlamayı güçleştiriyor.

Şeffaflık öne çıkıyor

Yenibiriş CEO’su Hasan Rıza Bayar, şirketlerin gelecek için aday havuzu oluşturmasının tek başına sorun olmadığını; asıl problemin bunun gerçek ve bugün açık bir pozisyon gibi sunulması olduğunu vurguluyor. İlanın aktif bir açık pozisyon mu yoksa gelecekteki ihtiyaçlar için oluşturulan bir aday havuzu mu olduğunun açıkça belirtilmesi gerektiğini söylüyor.

ManpowerGroup Türkiye Genel Müdürü Feyza Narlı da geleceğe yönelik yetenek hattı oluşturmak ile hayalet ilan arasındaki ayrıma dikkat çekiyor. Narlı’ya göre ilan, gerçek ve güncel bir açık pozisyona karşılık gelmediği halde açık bir pozisyonmuş gibi sunulduğunda hayalet ilana dönüşüyor.

Aon Türkiye CHRO’su Selen Özbek Kargın ise hayalet ilanların en önemli etkisinin güven kaybı olduğunu belirterek mücadelede en önemli unsurun şeffaflık olduğunu vurguluyor.

Platformlara da sorumluluk düşüyor

Hayalet ilanlarla mücadelede şirketlerin yanı sıra iş ilanı platformlarının sorumluluğu da öne çıkıyor. Uzun süredir açık kalan, sürekli yenilenen ancak işe alımla sonuçlanmayan ilanların takip edilmesi; ilanların belirli aralıklarla işveren tarafından yeniden doğrulanması ve aktif olmayan ilanların sistemden kaldırılması önerilen yöntemler arasında.

24 Saatte İş’te de ilan kapandığında aday bulunup bulunmadığının şirketlerle değerlendirilmesi ve sonrasında ilan yeniden aktif edilmek istendiğinde sürecin yeniden ele alınması, platformda hayalet ilanların önüne geçmek için kullanılan uygulamalar arasında yer alıyor.

Her adaya olumlu cevap vermek mümkün olmayabilir; ancak pozisyonun dondurulduğu, işe alımın tamamlandığı veya ilerleyen dönemde yeniden açılabileceği gibi basit bilgilendirmeler dahi aday deneyimindeki belirsizliği azaltabiliyor.

Hayalet ilanlarla ilgili farklı sektör temsilcilerinin değerlendirmelerinde öne çıkan ortak nokta ise ilanların güncel tutulması, adaylara geri dönüş yapılması ve işe alım amacının açıkça paylaşılması.

Kaynak: Para Dergisi – “Yeni Kriz: Hayalet İlanlar”, 20–26 Eylül 2026.